Can, must, may

İngilizce yardımcı fiiller

CAN

Can yardımcı fiili bir işi yapabilmek, becerebilmek anlamına gelen cümlelerde kullanılır. 

Bu çeşit cümleler geniş zaman cümlesinde, özne ile fiil arasına “can” yardımcı fiili koyularak kurulur.

I go.                     Ben giderim. (Simple Present Tense) Geniş Zaman 

I can go.              Ben gidebilirim.

You can go.         Sen gidebilirsin.

He can go.           O gidebilir.

She can go.         O gidebilir.

It can go.            O gidebilir.

We can go.         Biz gidebiliriz.

You can go.        Siz gidebilirsiniz.

They can go.      Onlar gidebilirler. 

Özelliği: Yardımcı fiil olduğu için olumsuz ve soru yapılırken, Ayrıca bir yardımcı fiil gerekmez. Geniş zaman cümlelerindeki “do” yardımcı fiilinin işini “can” yardımcı fiili üstlenir.

“Can” ile “not” bileşik olarak “can’t” şeklinde yazılır. 

I can go.                                            Ben gidebilirim. (Olumlu cümle) 

I can not go.  (I can’t go.)                Ben gidemem.  (Olumsuz cümle)

You can not go. (You can’t go.)       Sen gidemezsin.

He can not go.  (He can’t go.)          O gidemez.

We can not go. (We can’t go.)         Biz gidemeyiz.

You can not go. (You can’t go.)       Siz gidemezsiniz.

They can not go. (They can’t go.)    Onlar gidemezler.

Soru şeklinde “can” yardımcı fiili cümlenin başına gelir. 

I can go.               Ben gidebilirim. (Olumlu cümle) 

Can l go?               Ben gidebilir miyim? (Soru cümlesi)

Can you go?         Sen gidebilir misin?

Can he go?           O gidebilir mi?

Can she go?          O gidebilir mi?

Can we go?           Biz gidebilir miyiz?

Can you go?          Siz gidebilir misiniz?

Can they go?        Onlar gidebilirler mi? 

Olumsuz soru şeklinde ise, şöyle olur, 

Can l not go?  (Can’t l go?)              Ben gidemez miyim?

Can you not go? (Can’t you go?)    Sen gidemez misin?

Can he not go? (Can’t he go?)        O gidemez mi?

Can she not go? (Can’t she go?)     O gidemez mi?

Can we not go? (Can’t we go?)        Biz gidemez miyiz?

Can you not go? (Can’t you go?)     Siz gidemez misin?

Can they not go? (Can’t they go?)   Onlar gidemezler mi?

Birkaç karışık örnek cümle.

Ayşe can speak English.
Ayşe İngilizce konuşabilir. 

Little children can’t read.
Küçük çocuklar okuyamaz. 

We can see the sea from the top of the hill.
Tepenin üzerinden denizi görebiliriz.

Can you open the door?
Kapıyı açabilir misin? 

I can help my mother on Sundays.
Pazar günleri anneme yardım edebilirim.

MUST

Must (meli, malı) yardımcı fiili ile kurulan cümleler gereklilik bildirirler.

Bu çeşit cümleler geniş zaman cümlesinde, özne ile fiil arasına “must” yardımcı fiili getirilerek kurulurlar.

I go Ben giderim. (Simple Present Tense) Geniş Zaman 

I must go.            Ben gitmeliyim.

You must go.       Sen gitmelisin.

He must go.         O gitmeli.

She must go.       O gitmeli.

It must go.          O gitmeli.

We must go.        Biz gitmeliyiz.

You must go.       Siz gitmelisiniz.

They must go.      Onlar gitmeliler. 

Olumsuz yaparken “must” yardımcı fiilinden sonra “not” eki getirilir. 

I must go.               Ben gitmeliyim. 

I must not go.        Ben gitmemeliyim.

You must not go.   Sen gitmemelisin.

He must not go.     O gitmemeli.

She must not go.   O gitmemeli.

We must not go.    Biz gitmemeliyiz.

You must not go.   Siz gitmemelisiniz.

They must not go. Onlar gitmemeliler. 

Soru yaparken “must” yardımcı fiili öznenin başına getirilir. 

I must go.              Ben gitmeliyim. 

Must l go?             Ben gitmeli miyim?

Must you go?        Sen gitmeli misin?

Must he go?          O gitmeli mi?

Must we go?          Biz gitmeli miyiz?

Must you go?        Siz gitmeli misiniz?

Must they go?      Onlar gitmeli mi?

Birkaç örnek cümle.

I must go to school five days a week.
Haftada beş gün okula gitmeliyim. 

He must not smoke.
O, sigara içmemeli.

Must they come here tomorrow?
Yarın onlar buraya gelmeliler mi?

Must you see him tomorrow?
Yarın onu görmeli misin?

MAY

May yardımcı fiilinin iki kullanılış şekli vardır. 

1. İzin anlamı taşır ve daha çok soru şekli ile kullanılır.
2. Olasılık gösterir.

Bu çeşit cümleler geniş zaman cümlesinde, özne ile fiil arasına “may” yardımcı fiili getirilerek kurulurlar.

I go Ben giderim. (Simple Present Tense) 

I may go.            Ben gidebilirim. (iznim var anlamını taşır)

You may go.       Sen gidebilirsin.

He may go.         O gidebilir.

She may go.       O gidebilir.

It may go.          O gidebilir.

We may go.        Biz gidebiliriz.

You may go.       Siz gidebilirsiniz.

They may go.     Onlar gidebilirler. 

Soru yaparken “may” yardımcı fiili öznenin başına getirilir. 

I may go.           Ben gidebilirim. 

May l go?           Ben gidebilir miyim? (İzin verir misiniz, anlamını taşır.) 

May you go?     Sen gidebilir misin? 

May he go?       O gidebilir mi?

May we go?      Biz gidebilir miyiz?

May you go?    Siz gidebilir misiniz?

May they go?  Onlar gidebilirler mi?

1. İzin anlamı taşıdığı zaman,

May l sit down?
Oturabilir miyim? 

You may sit down.
Oturabilirsin.

May l see him?
Onu görebilir miyim?

May l take your pen?
Kaleminizi alabilir miyim?

May l read this book?
Bu kitabı okuyabilir miyim?

2. Olasılık anlamı taşıdığı zaman,

I may go. Gidebilirim. (Belki giderim, belki gitmem anlamını taşır.) 

Olumsuz yaptığımız zaman, 

I may not go.  Gitmeyebilirim. (Belki gitmem, belki de giderim anlamını taşır.) 

Böyle olasılık anlamı taşıyan bazı örnekler yapalım. 

The weather is very nice this morning but it may rain this afternoon.
Bu sabah hava çok güzel fakat öğleden sonra yağmur yağabilir. 

She may be late tonight.
O, bu gece geç kalabilir. 

I may stay in my friend's home tonight.
Bu akşam arkadaşımın evinde kalabilirim. 

They may go to England by plane.
Onlar İngiltere’ye uçakla gidebilirler. 

But l may go by train.
Fakat ben trenle gidebilirim.